Otizm Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Hakkında çok kitap yazıldı, çok film çevrildi. Bazen komşumuzun çocuğu bazen ise bir akrabamız oldu. Son zamanlarda ise Mucize Doktor filmiyle yeniden gündeme gelen ve doktor Ali Vefa’nın karakterinde oldukça büyük sempati toplayan otizm nedir, nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında en özet bilgileri verdiğimiz yazımız başlıyoooooor.

Otizmin belirtileri nelerdir?

Otizm genellikle 3 yaşından önce gelişir ve her bireyi farklı şekillerde ve farklı derecelerde etkiler. Otizmin en belirgin belirtisi sosyal etkileşimin bozulmasıdır. Otizmi olan çocuklar isimlerine cevap vermeyebilir ve çoğu zaman diğer insanlarla göz temasını engelleyebilir. Başkalarının ne düşündüğünü veya hissettiğini yorumlamakta zorlanıyorlar çünkü ses tonu veya yüz ifadeleriyle sağlanan sosyal ipuçlarını anlamıyorlar ve bu ipuçlarını almak için diğer insanların yüzlerini izlemiyorlar.

Otizmi olan birçok çocuk, sallanma, eğirme, dönme veya zıplama gibi tekrarlayan hareketlerle ya da elle ısırma veya başa vurma gibi kendine zarar verici davranışlarda bulunur.

Şu anda otizm spektrum bozukluğu tanısı konan çocukların yaklaşık yarısı sözel olmayan IQ testi ile tanımlanan zihinsel engelli olacak ve yüzde 25’i de nöbet geliştirecek. Çocukların çoğu, yaşamın ilk yılında otizm belirtileri gösterse de, yaklaşık yüzde 30’u iyi görünecek ve sonra yaklaşık 18 aylıkken hem dillerinde hem de sosyal etkileşimlerinde gerileme gösterecektir.

Otizmi olan çocukların yaklaşık yüzde 30’u, ebeveynlerinden farklı fiziksel özellikler (bazen dismorfik özellikler olarak adlandırılır), küçük kafa büyüklüğü (mikrosefali) veya yapısal beyin malformasyonları gibi erken gelişimdeki bazı değişikliklerin fiziksel belirtilerine sahiptir.

Otizm nasıl teşhis edilir?

Otizm teşhisi, standart testlere ve otizm uzmanı tarafından yapılan klinik değerlendirmeye dayanır. Bu uzmanlar genellikle psikologlar, psikiyatristler, gelişimsel pediatristler, pediatrik nörologlar veya tıbbi genetikçilerdir.

Otizm teşhisi, Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve Standart El Kitabı (DSM-5, 2013 yılında yayınlanan) tarafından tanımlanan belirli sayıda semptom olduğunda yapılır. Yaygın olarak kullanılan bazı tanısal testler CARS (Çocukluk Otizm Değerlendirme Ölçeği), ABC (Otizm Davranış Kontrol Listesi) ve GARS (Gilliam Otizm Derecelendirme Ölçeği) ‘dir. Otizm uzmanı tarafından resmi tanı genellikle ADOS (Otizm Tanı Gözlem Ölçeği) ve ADI-R’nin (Otizm Tanı Görüşme Röportajı-Revize Edilmiş) tamamlanmasına bağlıdır. CHAT (Yeni yürümeye başlayan çocuklarda Otizm Kontrol Listesi) genellikle çocuk doktorlarının ofisinde otizm semptomlarını taramak için kullanılır.

Fiziksel özellikler, küçük kafa büyüklüğü veya beyin malformasyonları mevcut olduğunda veya otizmli aile yakınlarının öyküsü olduğunda, kromozom analizi ve tek gen testi gibi genetik testler yapılır.

Otizmin tedavisi nedir?

Şu anda otizm için bir tedavi yoktur. Bununla birlikte, otizm genç yaşta, okul öncesi kadar erken bile yönetilebilir ve şekillendirilebilir. Erken yoğun tedavi yaşamın ilerleyen dönemlerinde gelişmeyi olumlu yönde etkileyebilir.

Otizmin tedavisi, konuşma dili ve sosyal etkileşimi olan çocuklara yardım etmek için tıbbi ve davranışsal tedavileri içerir. Tedavi ayrıca, çocukların tekrarlayan, kendi kendine uyarıcı davranışlarını, sinir krizi ve kendi kendine zarar verme davranışlarını azaltmalarına yardımcı olmayı da içerir.

İlaçlar, agresif veya kendine zarar verme davranışı, dikkatsizlik, kötü uyku ve tekrarlayan davranışlar gibi spesifik semptomların tedavisinde yardımcı olabilir. Bununla birlikte, hiçbir ilaç otizme özgü değildir ve ilaçlar aile merkezli, davranışsal ve eğitimsel bir programla birlikte kullanılmalıdır.